DIGITALNI DOMOROCI

PRVI ASTRORAČUNAR

220 pregleda

Stručnjaci su rekonstruisali deo uređaja starog 2000 godina da bi konačno shvatili kako je funkcionisao.

Mehanizam iz Antikitere zbunjuje naučnike otkako je pronađen 1901. godine u olupini rimskog broda. Smatra se da je ovaj starogrčki uređaj mogao godinama i stolećima unaprijed predviđati astronomske pojave poput pomraćenja Sunca i Meseca i položaja planeta na nebu.

Neki ga zbog toga smatraju najstarijim računarom na svetu.Mehanizam se nalazio u drvenoj kutiji, a na stražnjem poklopcu imao je prikaz svemira s pet planeta koje su bile poznate u vreme njegovog nastanka.

Nevidljivi natpisi

Uglavnom se veruje da uređaj potiče iz prvog ili drugog stoleća pre naše ere, a neki stručnjaci povezuju ga s Arhimedovom školom koja datira iz istog razdoblja. Budući da je pronađen na rimskom brodu, postoji mogućnost da je trebalo da dospe u vlasništvo Julija Cezara.

U drugom veku pre nove ere grčki astronom Hiparh osmislio je teoriju koja objašnjava nejednakosti kretanja Meseca na temelju njegove eliptične orbite. Izgleda da su zupčanici ovog drevnog uređaja bili mehanička realizacija te teorije, što ukazuje na neočekivani stepen tehničke sofisticiranosti za to razdoblje.

Godine 2005. naučnici su trodimezionalno analizirali mehanizam rendgenskom računarskom tomografijom (CT) i ultraljubičastim (UV) mapiranjem (Polynomial texture mapping, PTN)i uočili su oku nevidljive natpise, odnosno ugravirane simbole i slova.

Nakon rendgenske tomografije rekonstruisali su funkciju zupčanika i dešifrovali mnoštvo drugih natpisa.Ustanovili su da je mehanizam predviđao pomeačenje Meseca i Sunca na temelju vavilonskih aritmetičko-progresivnih ciklusa. Natpisi ukazuju na to da je on imao i mehanički prikaz položaja planeta.

U drugom veku pre nove ere grčki astronom Hiparh osmislio je teoriju koja objašnjava nejednakosti kretanja Meseca na temelju njegove eliptične orbite. Izgleda da su zupčanici ovog drevnog uređaja bili mehanička realizacija te teorije, što ukazuje na neočekivani stepen tehničke sofisticiranosti za to razdoblje.

Rekonstrukcija uređaja

S obzirom na to da je preostala samo trećina mehanizma, stručnjake je intrigiralo kako je on izgledao u svojim najboljim danima. Ranije studije razotkrile su izgled stražnjeg dela, ali je priroda složenog sistema prednjih zupčanika i dalje ostala tajnovita, piše Bi-Bi-Si.

„Mehanizam iz Antikitere prikazivao je ekliptičke putanje Meseca, Sunca i planeta, Mesečeve faze, sinodičke faze planeta, pomračenja, istaknute zvezde i sazvežđa. To je prvi poznati uređaj koji je mehanički prikazivao predviđanja naučnih teorija i mogao je automatizovati mnoge proračune potrebne za vlastiti dizajn, što su prvi koraci u mehanizaciji matematike i nauke.”

Naučnici sa Univerziteta Koledž u Londonu (UCL) smatraju da su napokon rešili ovu zagonetku pomoću trodimenzionalnog računarskog modeliranja. Ponovo su izradili celu prednju ploču i sada se nadaju da će uskoro napraviti celovitu repliku ovog drevnog mehanizma.

„Naš model je prvi koji je u skladu sa svim fizičkim dokazima i podudara se sa opisima u naučnim natpisima ugraviranima na samom mehanizmu”, rekao je inženjer Toni Frit sa Univerziteta Koledž.

„Mehanizam iz Antikitere prikazivao je ekliptičke putanje Meseca, Sunca i planeta, Mesečeve faze, sinodičke faze planeta, pomračenja, istaknute zvezde i sazvežđa. To je prvi poznati uređaj koji je mehanički prikazivao predviđanja naučnih teorija i mogao je automatizovati mnoge proračune potrebne za vlastiti dizajn, što su prvi koraci u mehanizaciji matematike i nauke. Naše istraživanje prikazuje ovaj mehanizam kao divan koncept pretočen vrhunskim inženjerstvom u genijalnu napravu”, navodi se u naučnoj studiji.

Istraživanje pod imenomA Model of the Cosmos in the ancient Greek Antikythera Mechanismobjavljeno je u časopisu Scientific Reports.

(Izvor Indeks)

O autoru

administrator

Ostavite komentar