MEĐU IZMEĐU

SPIRALA U MLEČNOM PUTU

SHAO

SHAO

Otkriven čudan spiralni objekat koji se vrti oko centra naše galaksije.

Astronomi su zavirili u središte Mlečnog puta i otkrili nešto što izgleda kao minijaturna spiralna galaksija koja se vrti oko jedne velike zvezde. Zvezda udaljena oko 26.000 svetlosnih godina od Zemlje i smeštena u blizini gustog i prašnjavog galaktičkog središta je oko 32 puta masivnija od Sunca i nalazi se unutar ogromnog diska uskovitlanog gasa, poznatog kao protozvezdani disk”. Takvi diskovi se nalaze svuda u svemiru, a služe kao gorivo pomoću kojeg mlade zvezde jednoga dana, nakon više miliona godina, mogu izrasti u velika sjajna sunca.

No astronomi do sada nisu videli ovako čudan disk – minijaturnu galaksiju koja orbitira opasno blizu središta Mlečnog puta. Rešenje misterija bi se moglo nalaziti u samom spiralnom objektu koji je otprilike tri puta masivniji od Sunca, piše Live Science. Koristeći se teleskopom Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) u Čileu, naučnici su uočili da se disk ne kreće na način koji bi urodio spiralnim oblikom. Umesto toga, napisali su, čini se da se disk doslovno uzburkao nakon sudara s drugim telom – verovatno misterioznim objektom veličine trostrukog sunca koji je još vidljiv u njegovoj blizini.

Da bi proverio ovu hipotezu, tim je izračunao desetak potencijalnih orbita za tajanstveni objekat, a zatim napravio simulaciju da vidi koja od tih orbita bi mogla dovesti objekat dovoljno blizu protozvezdanog diska i ga zavije u spiralnu formu. Otkrili su da je objekat, ako je sledio specifičnu putanju, mogao proleteti pored diska pre otprilike 12.000 godina, dovoljno poremetivši njegovu prašinu da nastane ovakav spiralni oblik kakav vidimo danas.Podudaranje analitičkih proračuna, numeričke simulacije i posmatranja pomoću ALMA pruža čvrste dokaze da su spiralni krakovi na disku ostaci preleta drugog objekta”, rekao je astronom Lu Zing iz Astronomske opservatorije u Šangaju.

Osim što nudi prve neposredne slike protozvezdanog diska u galaktičkom središtu, ova studija pokazuje da spoljašnji objekti mogu savijati zvezdane diskove u spiralne oblike koji se obično vide samo kod galaksija.Budući da se u središtu Mlečnog puta nalazi mnogo više zvezda nego u krakovima, verovatno se ovakvi scenariji u galaktičkom središtu događaju prilično redovvo. To znači da je središte naše galaksije možda prepuno minijaturnih spirala”, izjavili su astronomi.

Naslovna ilustracija prikazuje istoriju akrecionog diska i nadolazećeg objekta. Tri dijagrama koji počinju odozdo levo su snimci iz numeričke simulacije, a dočaravaju sistem u vreme sudara, 4.000 i 8.000 godina kasnije. Gornju desnu sliku je snimila ALMA, a ona predstavlja disk sa spiralama i s dva objekta koja kruže oko njega, što odgovara tome kako bi sistem izgledao 12.000 godina nakon sudara. Istraživanje naslovljeno A massive Keplerian protostellar disk with flyby-induced spirals in the Central Molecular Zone objavljeno je u časopisu Nature Astronomy.

(Izvor Indeks)

O autoru

Stanko

Ostavite komentar