MEĐU IZMEĐU

VEČNO ZAGAĐUJU VODU

255 pregleda
Getty Images

Toaletni papir neočekivan je i potencijalno veliki” izvor hemikalija PFAS, koje nazivaju i večnim zagađivačima” štetnim po ljudsko zdravlje jer ulaze u otpadne vode i tlo, pokazuje studija.Perfluoralkilne i polifluoralkilne materije (PFAS) velika su grupa hiljada sintetičkih hemikalija stvaranih od 40-ih godina, a naziv večne dobile su zato što je njihov životni ciklus jako, jako dug. Postoje u brojnim predmetima svakodnevnog života (kozmetici, nepropusnoj odeći, kuhinjskom priboru…), a povezuju se s više tipova raka, kardiovaskularnih bolesti, tegoba s plodnošću i poremećaja ponašanja dece.

Naučnici koji su sproveli studiju, upravo objavljenu u časopisu Environmental Science & Technology Letters, prikupili su novembru 2021. i avgustu 2022. role toaletnog papira koje se prodaju u Severnoj Americi, Latinskoj Americi, Africi i zapadnoj Evropi. Sakupili su i uzorke otpadnih voda iz stanica za pročišćavanje u Sjedinjenim Državama.Otkrili su prisustvo fosfata diPAP (Polyfuoroalkyl Phosphoric Acid Diesters), jedinjenja koja se mogu pretvoriti u stabilnije PFAS kao što je potencijalno kancerogena perfluoroktanoična kiselina (upotrebljava se u proizvodnji teflona).

Otkriće PFAS-a u higijenskom papiru može se tumačiti činjenicom da neki proizvođači dodaju hemijske tvari prilikom prerade drva u papirnu kašu, čiji tragovi ostaju u finalnom proizvodu.I reciklirani toaletni papir može, takođem biti proizveden iz vlakana koja potiču iz materijala koji sadrže PFAS. Merenja su zatim bila upoređena s podacima iz drugih studija o PFAS-u u otpadnim vodama i s podacima o korišćenju toaletnog papira u više zemalja.Studija pokazuje da iz toaletnog papira dolazi oko 4 posto diPAP-a otkrivenog u Sjedinjenim Državama i Kanadi, oko 35 posto diPAP-a pronađenog u otpadnim vodama u Švedskoj i do 89 posto u Francuskoj.

Razlike od zemlje do zemlje, a posebno u Severnoj Americi, proizlaze iz činjenice da drugi hemijski proizvodi kao što su kozmetika, tekstil i ambalaža za prehrambene proizvode čine udeo u PFAS-u u otpadnim vodama. Naučnici ističu da ih je bitno smanjiti u otpadnim vodama koje se često ponovo koriste za navodnjavanje” zbog čega su PFAS-u dugoročnoizloženi ljudi i okolina.Evropska agencija za hemijske proizvode, kojoj se obratilo pet zemalja članica Evropske unije sredinom januara, treba da odluči da se PFAS zabrani do 2026. godine.

(Zimo)

O autoru

administrator

Ostavite komentar