Zdravstveni stručnjaci su zabrinuti zbog pojave nove gljivice otporne na sve glavne antifungalne lekove. Reč je o patogenu Candidozuma auris C, ranije poznatom kao Candida auris, koji se već smatra ozbiljnom pretnjom u bolnicama širom sveta, piše Science Alert. Otkako je prvi put identifikovana 2009. godine proširila se u više od 60 zemalja. Uzrokuje invazivne zaraze kod kojih stopa smrtnosti može dostići 30 do 50 posto. Zbog otpornosti na lekove i lakog širenja Svetska zdravstvena organizacija ju je 2022. svrstala u gljivične patogene najvećeg prioriteta. Novi maučni rad opisuje posebno problematičan soj, čiji su laboratorijski testovi potvrdili otpornost na sve četiri glavne grupe protivgljivičnih lekova. Uzorak potiče od 28-godišnje pacijentkinje kod koje se nakon operacije u bolnici u Najrobiju u Keniji razvila infekcija rane. To je prvi takav slučaj u Africi.
Naučnici ovaj soj nazivaju panrezistentnim (PDR), što znači da je otporan na sve uobičajene antimikotike, uključujući „flukonazol”, „kaspofungin”, „mikafungin”, „amfotericin B” i „flucitozin”. Tolika otpornost izuzetno je retka. Kenijski slučaj je tek drugi u svetu, prethodni je zabeležen 2022. u Njujorku. Naučnici su sekvencionisali ceo genom gljivice i otkrili nekoliko mutacija koje su već poznate po otpornosti na lekove. To uključuje promene na genima ERG11 i CDR1 koje su povezane sa otpornošću na azole, promenu na genu FKS1 povezanu sa otpornošću na ehinokandine i mutaciju gena FUR1 koji učestvuje u metabolizmu flucitozina. Genetski profil nudi naznake o nastanku otpornosti. Istraživači ističu da se mutacije razlikuju od onih u soju pronađenom u Njujorku. To ukazuje na mogućnost da se potpuna otpornost razvila nezavisno i nije prenesena iz SAD. Međutim, nisu mogli sa sigurnošću da utvrde da li pacijentkinjo ranije uzimanje antimikotika uticalo na nastanak otpornosti. Medicinska dokumentacija pokazuje da je primala nekoliko takvih lekova, ali podaci o dozama i trajanju terapije nisu dovoljni da se potvrdi neposredna veza.
Autori studije smatraju otkriće zabrinjavajućim, pogotovo za područja s ograničenim pristupom novijim antifungalnim lekovima. Upozoravaju, takođe, na rastuću pretnju neizlečivih gljivičnih infekcija. pozivajući na stroži genomski nadzor gljivica i brzu dijagnostiku da bi se sprečilo širenje visokootpornih sojeva C. auris u bolnicama. Iako je on za sada vrlo redak, pokazao je sposobnost širenja u bolnicama, sticanja otpornosti i evolucije kao odgovor na lečenje. Pojava gljivice koja može preživeti gotovo sve standardne terapije služi kao podsetnik na opasnosti mikrobne otpornosti. Istraživanje je objavljeno u maučnom časopisu Scientific Reports.
(Ilustracija Unsplash)
(Indeks)
