Astronomi su otkrili najudaljeniji signal koji je do Zemlje putovao više od 10 milijardi godina. Nastao je kada je svemir postojao oko tri milijarde godina, što znači da je prevalio približno 80 posto njegove dosadašnje istorije, piše Guardian. To je brzi radio-izliv (Fast Radio Burst, FRB), izuzetno kratak i snažan nalet radio-talasa koji u nekoliko milisekundi oslobodi energiju uporedivu sa onom koju Sunce oslobađa mesecima ili, čak, godinama. Izvor još nije potpuno razjašnjen. Novootkriveni je dobio oznaku FRB 20240304B. Prema istraživačima, stigao je s udaljenosti više nego dvostruko veće od dosadašnjeg rekorda. Otkriven je radio-teleskopom MeerKAT u Južnoj Africi. Astronomi su matičnu galaksiju iz koje potiče zatim ustanovili pomoću svemirskog teleskopa James Webb.
„Kada je nastao nije bilo Zemlje, nije bilo Sunca”, rekao je dr Temija Nanajakara sa Univerziteta u Sidneju, jedan od vodećih autora istraživanja objavljenog u časopisu Science. Podaci teleskopa pokazuju da je dospeo iz vrlo mlade i male galaksije u kojoj se zvezde rađaju velikom brzinom. Ona, inače, sadrži relativno malo elemenata težih od vodonika i helijuma. Brzi radio-izboji otkriveni su 2007. godine i od tada ih je zabeleženo više od 10.000. Jedni se ponavljaju neprestano, drugi odašilju signale izvesno vreme pa prestanu, a treći se pojave samo jednom. Jedna od vodećih pretpostavki jeste da ih stvaraju magnetari, neutronske zvezde sa veoma snažnim magnetskim poljem. Najnovije otkriće pokazuje da mehanizam koji ih stvara može da deluje i u vrlo mladim galaksijama s malim udelom težih hemijskih elemenata. Zasad nije poznato da li će se ponoviti.
Naučnicima je posebno važno što za vreme putovanja prolaze kroz gas i druge čestice između galaksija. Promene koje signal pritom pretrpi omogućuju im da procene koliko se materije nalazi na njegovom putu, uključujući onu koja se neposredno ne opaža optičkim teleskopima. Profesor Metju Bejls sa Univerziteta Svinbern, jedan od astronoma koji su učestvovali u prvom otkriću ovakvih pojava, izjavio je da novo istraživanje potvrđuje koliko su takvi signali moćan alat za proučavanje svemira. Opisao ih je kao jedan od temeljnih načina prebrojavanja količine materije u svemiru. Novo otkriće, takođe, upućuje na mogućnost da su takvi događaji bili vrlo česti u ranom svemiru.
(Ilustracija Pixabay)
(Indeks)
