Jednostavan uzorak sline mogao bi uskoro postati ključan za otkrivanje raka organa varenja, što bi bilo znatno manje invazivno od postojećih dijagnostičkih postupaka. Nova studija ukazuje da se specifični mikrobni potpisi povezani s karcinomom želuca i debelog creva mogu prepoznati pregledom usne šupljine, piše Science Alert. Karcinom probavnog trakta je među najčešćim malignim bolestima i jedan od vodećih uzroka smrti u svetu. Dijagnostika najčešće uključuje neugodne endoskopske preglede. Istraživanje objavljeno u časopisu Cell Host Microbe temelji se na upoređivanju mikroba u uzorcima sline i stolice kod 507 osoba. Grupa je uključila 77 pacijenata s rakom želuca, 86 s kolorektalnim karcinomom, 215 s metaboličkim poremećajima poput hipertenzije i dijabetesa tipa 2 i kontrolnu od 129 zdravih pojedinaca.
„Mnoge vrste mikroba iz usne šupljine postoje i u crevima, gde se mogu razmnožavati”, pojasnio je Đihjun Kim, sistemski biolog sa Univerziteta Jonsei u Južnoj Koreji i glavni autor studije. „Ta zapažanja su nas navela na pitanje da li se oralni mikrobi sele u probavni trakt i zadržavaju li se tamo drugačije kod osoba koje boluju od raka.” Analizom gena mikroba u uzorcima, naučnici su uspostavili meru koju su nazvali indeks usta-stolica (MF index), kojim se utvrđuje u kojoj su koliko se navedenih mikroba nalazi i u slini i u stolici iste osobe. Istraživanje je pokazalo da je pomenuti indeks bio znatno povišen kod osoba s rakom organa varenja u poređenju sa zdravim ljudima, što znači da kod obolelih od raka više oralnih mikroba migrira dublje u creva. Takav porast nije zabeležen kod osoba s metaboličkim poremećajima.
Istraživači su uporedili mikrobe u oralnim i fekalnim uzorcima zdravih kontrolnih osoba (HC), osoba s metaboličkim sindromima poput dijabetesa tipa 2 (T2D) i pacijenata s gastrointestinalnim rakom (GC/CRC). (Jang i sar., Cell Host Microbe, 2026). „Postojanje bakterija povezanih sa ustima u crevima pacijenata s rakom nije bilo neočekivano”, kaže epidemiološkinja Sun Ha Đi sa Univerziteta Jonsei. „Nismo u potpunosti predvideli kako se taj signal razlikovao među vrstama bolesti, koliko se toga moglo otkriti samo iz oralnih uzoraka i u kojoj je to meri zavisilo od načinu na koji su mikrobne odlike prikazane.”
Testovi utemeljeni na uzorcima sline pokazali su se preciznijima u otkrivanju znakova kolorektalnog karcinoma od nekih standardnih alata za proveru, poput testa na okultno krvarenje u stolici. Taj test traži tragove krvi, no često daje lažno pozitivne ili lažno negativne rezultate. Nevolja je u tome što ne krvare svi kancerogeni ili prekancerogeni polipi, pa se ne mogu prevideti, dok se krv može pojaviti i zbog drugih stanja, poput hemoroida. Osim toga, uzimanje uzorka stolice većini je ljudi neugodno iskustvo. Kad bi mogli birati, verovatno bi radije dali uzorak za ispiranje usta. „Bilo je izvanredno videti da se informacije povezane s rakom mogu dobiti samo iz oralnih uzoraka”, izjavio je gastroenterolog Jong Čan Li. „Iako je samo mali deo varijanti oralnih bakterija otkriven i u crevima, modeli izgrađeni isključivo na tim oralnim svojstvima mogli su razlikovati pacijente s rakom od zdravih pojedinaca.”
(Indeks)
