Neke populacije divljeg cveća u Kaliforniji su preživele najgoru sušu u poslednjih 1.200 godina zahvaljujući brzom genetskom prilagođenju, otkriva nova studija.Naučnici veruju da su prvi put u divljini dokumentovali fenomen poznat kao evolucijsko spasavanje, u kojem se ugrožena populacija oporavlja prirodnom selekcijom, piše CNN. Sušno razdoblje, koje je trajalo od 2012. do 2015. godine, uništilo je više od 100 miliona stabala i bilo je brutalno razdoblje megasuše koja je započela 2000, a pogoršale su je klimatske promene. Iako su stradale čak i biljke inače otporne na sušu, grimizni majmunski cvet (Mimulus Cardinalis), koji obično uspeva u vlažnim područjima uz potoke i izvore, pokazao je izuzetnu otpornost.
Tim istraživača proveo je osam godina prateći 55 populacija cveta, beležeći broj i analizirajući genetske promene. „Dokazali smo da su se populacije širom Kalifornije smanjivale zbog ekstremne suše i pronašli dokaze brzih evolucijskih promena u genomu”, rekao je Danijel Anstet, docent na Univerzitetu Kornvel i glavni autor studije objavljene u časopisu Science. „Potom smo tu evolucijsku promenu povezali sa sposobnošću populacija da se oporave i izbegnu izumiranje.” Iako cela vrsta nije bila ugrožena, pojedine populacije cveta smanjile su se za čak 90 posto. Prema Anstetu, trebalo im je otprilike dve do tri godine da se oporave. Taj brzi oporavak biolozi nazivaju evolucijskim spasavanjem populacije. „Evolucijsko spasavanje događa se kada preostale jedinke imaju genetski sastav koji im omogućuje da se bolje nose s novim uslovima od onih koje su uginule. Zahvaljujući tome, one napreduju, a populacija se polako oporavlja”, pojasnio je dotični naučnik.
Evolucijsko spasavanje već je dokazano u laboratorijskim uslovima, no u divljini su postojala samo delimična zapažanja, poput otpornosti tasmanijskih đavola na rak Anstet ističe da ova studija pruža prve rigorozne dokaze da se taj proces dogodio i doveo do demografskog oporavka. Grimizni majmunski cvet raste uz potoke u Kaliforniji, Donjoj Kaliforniji i južnom Oregonu. „Zaista mu je potrebna tekuća voda da dovrši svoj životni ciklus i proizvede seme, stoga je izvrstan indikator suše”, dodao je Anstet.
Kada nastupi suša biljka ima dva izbora: brz rast i stvaranje cvetova i semena pre nego što se uslovi pogoršaju ili rasti znatno sporije i pokušati preživeti do sledeće godine. Ove biljke odabrale su drugu strategiju. „Uočili smo da su se zapravo sporije razvijale. Više su se usmerile na preživljavanje i duži životni vek, što se naziva strategijom izbegavanja suše”, zaključio je Sanijel Anstet.
(AI ilustracija)
(Indeks)
