MEĐU IZMEĐU

BOKAL IZ PONTESA

Za svetu vodu (Narodni muzej)

Za svetu vodu (Narodni muzej)

Jednostavna dekorativnost u isto vreme je i jezik simbola majstora, koji upućuje na određenu namenu posude.

Rimsko vojno utvrđenje Pontes, gde je bokal pronađen, zajedno sa kastelom Drobeta, na suprotnoj obali Dunava, činili su jedinstven sistem zaštite Trajanovom mostu. Burna dešavanja i brojni ratovi, doprineli su da ga Rimljani sruše, zbog prodora Varvara.

Od tada postepeno zamiru i rimska civilna i vojna utvrđenja, koja će u novom talasu prodora naroda sa severoistoka biti korišćena kao mesta za podizanje domova novopridošlih stanovnika.

Jednostavna dekorativnost bokala u isto vreme je i jezik simbola majstora, koji upućuje na određenu namenu posude. Komponovanjem figura ptice – simbola duše, pantera – snage i ovna – žrtve, sa motivima – vinove loze i grozdovima, koji označavaju odnos Boga i naroda i nizom stilizovanog bršljanovog lišća, simbolom besmrtnosti i večne ljubavi, upućuje na namenu u hrišćanskom obredu.

Urezani natpis trećeg stiha, 29. Davidovog psalma, koji se koristi na dan Vodoosvećenja, tj. Bogojavljenja, preciznije je definiše kao posudu za svetu vodu.

Ovi dekorativni elementi i stil natpisa upućuju na vizantijsku provenijenciju bokala s kraja 6. i početka VII veka. Takođe, otvara mogućnost da je izliven u nekom centru toreutike na Crnom moru ili u nekom zanatskom centru u Konstantinopolju, što ne isključuje mišljenja pojedinih autora da je možda i proizvod nekog balkanskog centra, koji je radio pod uticajem Vizantije.

(Vladana Rašić-Dragojević, RTS)

O autoru

Stanko Stojiljković

Ostavite komentar