Većina biljaka životnu energiju dobija sa Sunca, no čini se da je maleni cvet iz senovitih delova tajlandske šume izuzetak. Biljka gotovo crnog cveta, iz kojeg izrastaju tri izdanka nalik rogovima, preživljava bez sunčeve svetlosti, a naučnici su joj dali ime koje odgovara izgledu – Thismia daemona ili đavolji cvet, piše Science Alert. Izgled nije jedina neobičnost, o nema hlorofil, zeleni pigment pomoću kojeg većina biljaka upija svetlosnu energiju i fotosintezom stvara hranu. Umesto toga, ugljenik i ostale hranljive materije crpe iz gljiva u tlu. Naučnici takav način života nazivaju mikoheterotrofija. Biljka se veže na podzemnu mrežu gljiva, što joj omogućuje opstanak na mračnom šumskom tlu. Veći deo životnog ciklusa provodi skrivena ispod otpalog lišća, a iznad površine se pojavljuje samo kratko u vreme cvetanja i nastanka ploda.
Istraživači sa univerziteta Čulalongkorn i Princ Songkla otkrili su ga u maju 2025. u Nacionalnom parku u zapadnom delu zemlje. Primerci su rasli među otpalim lišćem i bambusom na nadmorskoj visini između 930 i 970 metara. Mesto je iznenađenje, jer se vrste iz roda Thismia obično nalaze u vlažnim prašumama na manjim visinama. „Pronalaženje je doista veliko iznenađenje”, rekao je botaničar Sahut Čantanaorapint sa Univerziteta Princ Songkla. Otkriće u sezonskoj planinskoj šumi na gotovo 1.000 metara visine upućuje na to da biljka možda podnosi širi raspon uslova sredine nego što se smatralo. Sa cvetom može da dostigne visinu oko 12,5 centimetara. Dlakavo, bledosmeđe korenje koje podsća na komadiće koralja. Gotovo crni cvet ima mesnate crvenkasto-narandžaste delove, prozirne plave prašnike i tri tanka roga koja se uzdižu iznad kupolaste strukture.
Naziv odražava skriven, podzemni i tajanstveni način života i đavolsku prirodu biljke. Novootkrivena biljka pripada rodu Thismia, biljkama poznatim i kao vilinske svetiljke, koja obuhvata oko 120 priznatih vrsta. Istraživači su ispitali njene fizičke karakteristike mikroskopijom i fotografijom visoke rezolucije i analizirali pet olasti jedarske i mitohondrijske DNK. Upoređivanje je pokazala da joj je najbliži srodnik Thismia betung-kerihunensis sa Bornea. Otkriće je odmah postaklo zabrinutost za opstanak vrste. Poznata je samo jedna populacija s manje od 50 jedinki, koje rastu na području manjem od 0,05 kvadratnih kilometara. Istraživači su privremeno proceni kao veoma ugrožena prema merilima Međunarodnog saveza za očuvanje prirode (IUCN).
Studija je objavljena je u časopisu PhytoKeys. Opis ilustracije: A. podzemni deo s dlakavim korenjem; B. nadzemni izdanci s cvetovima; C. pogled odozgo na kupolastu strukturu cveta; D. bočni pogled na cvet sa spoljašnjim režnjem; E. uzdužni presek cvetne cevi koji prikazuje unutrašnju površinu, tri prašnika, tučak i vratove tučka; F. epidermalne ćelije poprečne prečke; G. pogled spolja na prašnike; H. stubić i vratovi tučka.
(Ilustracija PhytoKeys)
(Indeks)
