KOSMIČKO TKANJE

NEDOSTAJUĆA CRNA RUPA

NASA

NASA

Astrofizičari su u susednoj galaksiji, Andromedi, pronašli kosmičku kariku koja nedostaje”.

Dugo se osporavalo postojanje crnih rupa srednje mase, no najnovija studija je, možda, uspela dokazati da one postoje, otkrićem koje dolazi iz susedne galaksije Andromede. Astrofizičari su dosad pokušavali da pronađu crnu rupu srednje mase (Intermediate black hole, IMBH), dugo očekivanu između supermasivnih mnogo miliona puta težih od Sunca i onih koji imaju zvezdanu masu i nastaju nakon urušavanja masivne zvezde. Samo postojanje IMBH-ova dovedeno je u pitanje i žestoko raspravljano u naučnoj zajednici.

Crna rupa srednje mase je svemirski objekat čija je masa znatno veća od crne rupe zvezdane mase, odnosno više od deset puta veća od mase Sunca, ali kudikamo manja od mase supermasivne crne rupe čija masa iznosi više stotina stotina miliona više od mase Sunca.

Tim naučnika otkrio je anomalijsku crnu rupu, za koju se govorilo da je objekt srednje mase što ga astrofizičari širom sveta već dugo traže, a njihova studija povodom ovog otkrića objavljena je u naučnom časopisu The Astrophysical Journal. Crna rupa srednje mase je svemirski objekat čija je masa znatno veća od crne rupe zvezdane mase, odnosno više od deset puta veća od mase Sunca, ali kudikamo manja od mase supermasivne crne rupe čija masa iznosi više stotina stotina miliona više od mase Sunca. Novootkrivena vrsta crne rupe skrivala se u ogromnom zvezdanom jatu, B023-G078, smeštenom u galaksiji Andromeda, koja je najbliža Mlečnom putu.

Najzanimljivija stvar u vezi sa novootkkrivenom crnom rupom jeste njena lokacija, jer se nalazi se u masivnom zvezdanom jatu oko Andromede za koju se misli da je zapravo jezgro bivše patuljaste galaksije čije je rubove odnela Andromedina gravitacija”, rekao je za Gizmodo” Anil Set, astrofizičar sa Univerziteta Juta i koautor studije.Na temelju prethodnog rada na jezgrima s većom masom, simulacijama i ovom radu, čini se da ova ogoljena jezgra galaksija zapravo mogu biti najčešće okruženje za crnih rupa srednje veličine, odnosno može ih biti više u jezgrima ogoljenih galaksija nego u današnjim jezgrima galaksija.”

Veruje se da male crne rupe brzo evoluiraju u supermasivne, zbog čega je crne rupe srednje mase mnogo teže pronaći. Osim toga, ovakvi tipovi nebeskih objekata gotovo su nevidljivi za posmatrače sa Zemlje, koji mogu otkriti crne rupe samo u blizini žive zvezde koja ih osvetljava.

Istraživači kažu da je pomenuto otkriće ključno za razumevanje kako se crne rupe formiraju i rastu tokom vremena i kako crne rupe male mase postaju supermasivna čudovišta u središtima galaksija. Uprkos činjenici da su naučnici sigurni da supermasivne crne rupe vrebaju u jezgrima većine, ako ne i svih galaksija, još ne razumeju kako su one postale toliko velike. Veruje se da male crne rupe brzo evoluiraju u supermasivne, zbog čega je crne rupe srednje mase mnogo teže pronaći. Osim toga, ovakvi tipovi nebeskih objekata gotovo su nevidljivi za posmatrače sa Zemlje, koji mogu otkriti crne rupe samo u blizini žive zvezde koja ih osvetljava.

U međuvremenu samo u blizini naše galaksije, prema nekim procenama, moglo bi postojati oko 46.000 crnih rupa srednje mase. Koristeći nove podatke promatranja iz opservatorija Gemini i slika dobijenih iz svemirskog teleskopa Hubble naučnici su izračunali kako je masa raspoređena unutar objekta B023-G078 modeliranjem svjetlosnog profila globularnog skupa. Za B023-G078 taj se svetlosni profil razlikovao od standardnog. Dalji proračuni pokazali su da se u središtu jata nalazi crna rupa srednje mase koja ima masu veću čak 100.000 puta od mase Sunca.

„Brzine zvezda koje dobijamo daju nam neposredan dokaz da postoji neka vrsta tamne mase tačno u središtu. Vrlo je teško kuglastim gomilanjima formirati velike crne rupe. Ako je u ogoljenom jezgru, tada već mora postojati crna rupa, kao ostatak manje galaksije koja je pala u veću”, kaže rukovodilac studije Renuka Pečeti, astrofizičar sa Univerziteta Džon Murs u Liverpulu, u izjavi koju je na svojim stranicama objavio Univerzitet Juta. On dodaje da što se smatra crnom rupom srednje mase, može biti tek samo gomila crnih rupa zvezdane mase, okupljenih dovoljno blizu da se percipiraju kao jedan veći objekat. Pogledajte video-snimak: https://www.youtube.com/watch?v=WvnNa1j_bxA&feature=emb_imp_woyt

(Izvor Zimo)

O autoru

Stanko

Ostavite komentar