ARGUSOV POGLED

NEPOUZDANA SU OBA BROJA

Pixabay

Da li ono što do sada znamo o smrtnosti od novog koronavirusa u svetu ukazuje da su podaci o Srbiji koje iznosi krizni štab manjkavi? Profesor londonskog Brunel univerziteta Predrag Slijepčević za RTS iznosi svoju računicu.


Prof. dr Predrag Slijepčević

U članku “Procena je: Umrlih 5.000, obolelih 128.000”, objavljenom u listu Danas” 4. avgusta 2020. godine, nalazi se podatak koji nije tačan a vezan je za a) procjenu broja zaraženih kovidom-19 u svijetu i b) kalkulaciju stope smrtnosti od kovida 19. Autor, profesor Belojević, decidno tvrdi da je broj zaraženih virusom kovid 19 u svijetu, 18 miliona. 

Ovo je pogrešan podatak jer je broj zaraženih ili oboljelih nepoznat. 

Broj od 18 miliona odnosi se na ljude koji su poslije testa na kovid-19 bili pozitivni. 

Mnogi epidemiolozi smatraju da je broj zaraženih viši desetak puta od broja pozitivnih. 

Koristeći broj od 18 miliona zaraženih, autor onda dolazi do novog broja, stope smrtnosti od kovida-19 za cijeli svijet, koja je po njemu 3,9%.  Kolika je stopa smrtnosti od kovida-19? 

Na pres konferenciji održanoj 3. avgusta 2020. godine, Marija Van Kerkhofove iz SZO, ukratko se dotakla ove teme. Rekla je da se stopa smrtnosti od kovida ne može precizno izračunati jer je broj zaraženih u svijetu nepoznat. 

Ali, na osnovu velikog broja izvještaja koji stižu u SZO, kao i nekoliko objavljenih studija, stopa smrtnosti od kovida-19 se može indirektno procijeniti. 

Prema Van Kerkhovoj stopa smrtnosti od kovida 19, na osnovu indirektnih procjena, ispod je 1%, ili preciznije 0,6%.

Ovo znači da će jedna osoba, na 200 zaraženih, umrijeti od kovida 19. 

Da se stvari stave u kontekst, stopa smrtnosti od kovida-19 je šest puta viša od iste za sezonski grip, koja iznosi 0,1%. 

Dakle, stopa smrtnosti od 3,9%, koju autor već pominjanog teksta u Danasu” uzima kao tačnu, 6,5 puta je viša od one koju SZO uzima kao tačnu. Kome od ova dva broja vjerovati? 

Naravno, mjerodavan je broj koji navodi SZO jer koristi tačnije podatke za kalkulaciju. SZO i svi epidemiolozi pouzdano znaju da je broj zaraženih kovidom-19 u svijetu daleko viši od 18 miliona. 

Ukoliko autor teksta u Danasu” koristi pogrešne podatke za procjenu stope smrtnosti od kovida-19, da li mu se može vjerovati da je broj umrlih od kovida-19 u Srbiji 5.000? 

Da je naveo konkretan izvor, ili kalkulaciju kojom je došao do broja od 5.000 umrlih, onda bi se stvari mogle diskutovati i procjena od 5.000 umrlih, ili prihvatiti, ili odbaciti. 

Zašto autor nije otišao malo dalje i brojeve stavio u širi kontekst? Time bi pomogao javnosti da stekne bolju predstavu o stvarnoj situaciji.

Na primjer, ako prihvatimo kao tačnu informaciju od 5.000 umrilih od kovida u Srbiji, dobijamo broj od 716 umrlih na milion stanovnika. 

Srbija tako postaje jedno od najvećih svjetskih žarišta kovida-19. 

Broj umrlih na milion stanovnika u Britaniji je 682 na primjer, u Belgiji 850, u Italiji 581, a u Španiji 609. 

Srbija osvaja srebro u ovom opasnom takmičenju prema podacima objavljenim u Danasu”! 

Jedini problem je da za ovako visoku procjenu ne postoje nikakvi dokazi. 

S druge strane, uzmimo broj od 128,000 zaraženih i na njega primijenimo SZO stopu smrtnosti.

Dobijamo 768 umrlih, ili 110 umrlih na milion stanovnika, što nije tako daleko od trenutne procjene. 

Prema sajtu Our World in Data broj umrlih na milion stanovnika u Srbiji je 89. Sve ovo ukazuje na nepouzdanost oba broja, 5.000 umrlih i 128.000 zaraženih, iz naslova Danasovog” teksta. 

Postoji li pouzdan način da se stopa smrtnosti od kovida-19 u Srbiji procijeni realno i bez politizacije? 

Ovo je moguće samo na osnovu indirektnih podataka. U pomoć možemo pozvati EUROMOMO, sajt koji prati stopu smrtnosti u Evropi. 

Svako odskakanje od očekivane stope je indikacija novog izvora smrtnosti, u ovom slučaju kovida-19. EUROMOMO je jasno zabilježila skok stope smrtnosti koji ide paralelno sa pandemijom. Ukoliko posjetite EUROMOMO sajt, naći ćete podatke stope smrtnosti za svaku sedmicu od početka pandemije do danas, za većinu evropskih zemalja.

 

Posljednji podaci ukazuju da se stopa smrtnosti vraća u normalu. U sedmici broj 30, od 20-26 jula 2020, jedino su Španija, Portugal i Belgija, pokazale blago uvećanu stopu smrtnosti od kovida-19.

Srbije nema na EUROMOMO listi. Ali ako u Srbiji neka statistička služba prati stopu smrtnosti, na osnovu ovih podataka bi se mogla dobiti procjena broja umrilh od kovida-19. 

Takva procjena bi onda imala jasno provjerljivi izvor, koji može biti pouzdan pod uslovom da su podaci o smrtnosti pouzdani iz godine u godinu.

Kad se sve sabere, tekst o procjeni broja umrlih od kovida 19 objavljen u Danasu” 4. avgusta, nije pouzdan jer ne navodi pouzdan izvor o broju umrlih, i koristi netačan broj za kalkulisanje stope smrtnosti na svjetskom nivou. Tekst je prenesen na nekim portalima čime se multiplikuju nepouzdani podaci. 

Nemam nikakav interes da branim srpski krizni štab. Ali, mislim da ljude treba pustiti da na miru obavljaju posao. Detaljne analize rada svih kriznih štabova ionako slijede, ali tek poslije pandemije.

(Izvor RTS)

O autoru

Stanko

Ostavite komentar