Posle katastrofalnog udara asteroida Čiksulab pre oko 66 miliona godina izumrle su tri četvrtine biljnih i životinjskih vrsta na Zemlji, uključujući sve dinosaure osim predaka današnjih ptica. Dok je većina života nestajala, gljive su doživele procvat. Hranile su se belikim količinama mrtve organske materije i uspevale u uslovima smanjene sunčeve svetlosti i hladnije klime, piše Science Slert. Novi dokazi iz drevnih slojeva stena u Koloradu i Severnoj Dakoti pokazuju njihov snažan porast neposredno nakon pada asteroida. Slični tragovi pronađeni su i na Novom Zelandu, što upućuje na mogućnost da je ovaj fenomen bio globalan.
Mikrobiolozi Rosana Bejker i Arturo Kazadeval sa Univerziteta Džon Hopkins analizirale su fosilne ostatke u sedimentnim stenama basena Denver i Viliston. Te stene sadrže prepoznatljivi sloj iridijuma, poznat kao granica kreda-paleogen (K-Pg), nastao pre 66 miliona godina i povezan sa udarom Čiksulab. „Nagli porast broja definisali smo kao udeo od najmanje 50 posto gljivičnih spora u odnosu na ukupan broj biljnih i gljivičnih spora”, rekla je Bejker. U uzorcima iz Kolorada obilje spora i hifa pečuraka, niti koje tvore gljivičnu mrežu, pojavljuje se upravo na granici K-Pg. U slojevima nastalim između 2.000 i 10.000 godina nakon udara vidljivi su znaci dugotrajnog procvata. Mreža se brzo širila tokom hladnog i vlažnog razdoblja koje je usledilo nakon masovnog izumiranja.
Naučnici smatraju da asteroid možda nije bio jedini uzrok procvata. Sličan trag pronađen je i u slojevima povezanim sa erupcijama na Dekanskoj visoravni u Indiji, koje su se dogodile između 30.000 i 10.000 godina pre udara asteroida. „Cvetanje pre udara sugeriše da je dugotrajna vulkanska aktivnost već ozbiljno opteretila planetu”, rekla je Bejker. Kazadeval dodaje da je masovno izumiranje možda bilo rezultat dvostrukog udarca – vulkanizma i asteroida. Autori pretpostavljaju da su najuspešnije bile saprotrofne gljive koje se hrane raspadajućom organskom materijom. Razgrađivale su goleme količine mrtvih biljaka i životinja i tako pomagale obnovi ekosistema. Poznato je da su pripadale kolenu Ascomycota, čiji su današnji srodnici plesni, tartufi i pekarski kvasac. Njihove spore bile su bogate melaninom koji ih je štitio od zračenja.
„Ovi nalazi upućuju da gljive često doživljavaju procvat nakon kolapsa ekosistema”, pišu autori. Budući da mogu uzrokovati bolesti biljaka i životinja, njihovo širenje moglo je otežati oporavak nekih vrsta koje su preživele katastrofu. Posle udara asteroida gljive su odigrale ključnu ulogu u razgradnji mrtve organske tvari i stvaranju uslova za povratak složenog života na Zemlji.
(AI ilustracija)
(Indeks)
